Half acht bij ons.

Nu we hier al een tijdje wonen kijken we ook steeds vaker naar de Zweedse tv. Er zijn hier heel veel programma’s die je innedreland ook kunt zien op de tv. Zo zijn er zweedse versie van “loto weekend miljonairs”, “idols”, en “boer zoekt vrouw”.
In Nederland keken we wel eens naar een programma waar 4 mensen die elkaar niet kennen bij elkaar op visite kwamen om te eten. Ze geven elkaar punten na elke avond en na 4 avonden is er een winnaar. Ook van dat programma bestaat er een Zweedse variant. Hier heet het “Halv åtta hos mig” (half acht bij mij). De voornaamste reden dat we hier naar kijken is omdat het niveau van Zweeds precies eenvoudig genoeg is dat we het kunnen volgen. Maar daarnaast is het ook nog een leuk programma. Misschien is het verbeelding maar het lijkt wel of dit soort programma’s in Zweden net iets liever zijn dan dat we in Nederland gewend zijn. De deelnemers zijn erg aardig en complimenteus voor elkaar, en zij lijken echt een erg leuke week gehad te hebben. Misschien is de casting van de deelnemers hier ook wel anders. Er word minder gezocht naar zeer extreme mensen maar juist naar mensen die wat meer bij elkaar passen. Kortom een aangenaam taallesje voor ons.
We gebruiken wel de zweedse teletekst ondertiteling voor slechthorende. Dit is een ook tip voor iedereen die net begint met de Zweedse taal. Erg veel programma’s hebben die ondertiteling, en het helpt ons om het zweeds te begrijpen.

Nu we hier al een tijdje wonen kijken we ook steeds vaker naar de Zweedse tv. Er zijn hier heel veel programma’s die je in Nederland ook kunt zien op tv. Zo zijn er Zweedse versie’s van “Lotto weekend miljonairs”, “Idols”, en “Boer zoekt vrouw”.

2949828511

In Nederland keken we wel eens naar een programma waarin 4 mensen die elkaar niet kennen bij elkaar op visite komen om te eten. Een van de vier moet dan steeds voor de rest koken. Ze geven elkaar punten na elke avond en na 4 avonden is er een winnaar. Ook van dat programma bestaat er een Zweedse variant. Hier heet het “Halv åtta hos mig” (half acht bij mij).

De voornaamste reden dat we hier naar kijken is omdat het niveau van Zweeds precies eenvoudig genoeg is dat we het kunnen volgen. Daarnaast is het ook nog een leuk programma. Misschien is het verbeelding maar het lijkt wel of dit soort programma’s in Zweden net iets liever zijn dan dat we in Nederland gewend zijn. De deelnemers zijn erg aardig en complimenteus voor elkaar en zij lijken echt een erg leuke week gehad te hebben. Misschien is de casting van de deelnemers hier ook wel anders. Er word minder gezocht naar zeer extreme mensen maar juist naar mensen die wat meer bij elkaar passen. Kortom een aangenaam taallesje voor ons.

We gebruiken wel de Zweedse teletekst ondertiteling voor slechthorenden. Dit is een ook tip voor iedereen die net begint met de Zweedse taal. Erg veel programma’s hebben die ondertiteling en het helpt ons om het zweeds te begrijpen.

Als je het ook eens wilt kijken dan kan je hier klikken. Deze replay is maar een paar dagen online.

Opwinding in Sikfors.

Vanavond kwam Kristina, “de buurvrouw van over het spoor”, ( 500 meter verderop ), en zij vertelde dat we moeten oppassen omdat haar buurvrouw gisteren een beer bij haar in de tuin had.

Vanmiddag ben ik daar in de buurt nog kantarellen wezen plukken, gelukkig wist ik dat toen nog niet .

Paul belde daarna onze andere buren om te vragen of zij het ook gehoord hadden en zij vertelden dat ze dat ook vanmorgen al hadden gehoord. Zal dan dus wel waar zijn.

Vanaf nu dus in het donker lawaai maken en met een zaklamp lopen.

Gelukkig voor ons is het hier ‘s avonds/ ‘s nachts al koud waardoor de poezen liever lekker binnen liggen dan “op stap gaan”.

Een veilig idee.

Morgen toch maar even op internet wat meer informatie over beren gaan opzoeken.

Ev.

We zitten er weer warmpjes bij.

Onze kachel brand op pellets. Nee, geen pallets, maar pellets.

Bij ons verzorgd deze kachel zowel de verwarming als het warme water. Het is dus van belang om in de gaten te houden hoe je voorraad erbij staat. Onze voorraad was bijna op, en dat is niet echt fijn met de huidige nachtvorst.

De kachel staat in de kelder die in verbinding staat met een andere afgesloten kelderruimte waar de pellets in worden bewaard. Met een wormwiel worden de pellets vanuit de voorraad kelder naar de kachel getransporteerd.

kachel1
De bijna lege pellet kelder.

Is de voorraad bijna op, dan stuur je een email naar de leverancier en die bellen dan wanneer ze komen, dit is meestal binnen een week. Vanmiddag kwam de grote tankauto met pellets om de voorraad aan te vullen. Wij hebben in het kelderraam een aansluiting waar een dikke slang op word aangesloten. De houtkorrels worden dan onder hoge druk de kelder in geblazen. Onze kelder is vol bij iets meer dan 2 kub. Een nadeel van het inblazen van de pellets is wel dat je daarna wel minstens een uur bezig bent met het schoonmaken van de kelder want het stof/zaagsel dat er bij vrijkomt, gaat door alle kieren.

Op zich toch wel een makkelijke manier van stoken. Je moet alleen 1 x per week de kachel schoon maken. Dit houdt in dat je er de as uit moet scheppen en de branderkamer schoonmaken.

Het is makkelijker dan stoken op houtblokken, want dan moet je, zeker in de winter, een paar keer per dag hout bijvullen. Je kunt dan niet zomaar een weekendje weg want dan kan alles bevriezen. Al onze buren stoken overigens wel op houtblokken. Als wij in de winter wat langer weggaan kunnen we de kachel omschakelen naar electra. Iets duurder maar wel zo makkelijk.

Wij willen in de toekomst graag overgaan op bergvärme. Hierbij worden buizen tot  zo’n 150 meter de grond in geboord. Door deze buizen word water gepompt. Omdat het diep in de grond warmer is dan boven kan dat warmteverschil door middel van een warmtewisselaar worden gebruikt om het huis te verwarmen. Dit kan worden aangesloten op de bestaande cv-installatie.

Je hebt dan binnen alleen een kast zo groot als een wasmachine en daar heb je verder geen omkijken meer naar.

Ev.

Winter in de moestuin

tuinokt4
2 oktober 9 uur 's ochtends.

Het was vandaag weer zo’n dag waarop je zeker weet waarom je ook alweer naar Zweden wilde verhuizen.

De tuin was vanochtend nog volop berijpt maar de zon had al genoeg kracht om, weliswaar met een jas aan, buiten koffie te kunnen drinken. We zagen de tuin per minuut ontdooien. Het was alsof je de natuur versneld wakker zag worden.

Voor onze moestuin is de winter nu wel begonnen. Een paar nachten nachtvorst hebben hun sporen nagelaten. Evelien heeft alle wortels geoogst voordat ze  kapot zouden vriezen. Samen met de courgettes en sla, zijn de wortels het grootste succes van onze moestuin te noemen. Het heeft echt een mand vol met wortels opgeleverd.

Voor de sperziebonen was het eigenlijk al te laat. Door de nachtvorst zijn de boontjes die er nog aan hingen een beetje zacht geworden.  We hebben de schaarse sperziebonen maar geoogst en gelijk vanavond opgegeten. Ze waren best nog lekker maar als ze zo in de winkel hadden gelegen had je ze niet gekocht. Ook de paar groene tomaten die we nog hadden hebben we binnen op een schaaltje gelegd in de hoop dat ze nog een kleurtje gaan krijgen.

Wat hebben we geleerd dit eerste jaar moestuinieren?

  • We weten dat we in het voorjaar te laat zijn begonnen met zaaien.
  • Ook weten we nu dat we volgend seizoen veel meer moeten  voor zaaien binnen.
  • We moeten voor tomaten en courgettes een beschutter plekje zoeken
  • We gaan nog veel meer soorten uit proberen.
  • Sla is een groot succes en heb je heel lang plezier van

Maar dit eerste jaar was erg leuk. En trouwens, er staat nog een heel klein restje winterspinazie dus die kunnen we ook nog eten.

Eten uit het bos

Nadat we al een paar keer paddestoelen waren wezen zoeken met onze buren, die weten welke paddestoelen je in ieder geval wel kunt eten , zijn we zondag voor het eerst samen op pad gegaan. We herkennen ondertussen de kantarellen en de trompetkantarellen dus die gingen we zoeken. Op de jaarmarkt in Nora had ik al een mandje gekocht speciaal voor het meenemen van gezochte paddestoelen en het halen van groentes uit onze tuin.
Het bos staat vol met paddestoelen maar zolang we niet weten of ze giftig zijn of niet laten we die maar staan. Toen we eindelijk tegen de kantarellen aanliepen, hadden we vrij snel een mandje vol. Ze staan echt met bosjes bij elkaar. Erg leuk om te doen en dan nog een avondmaaltje ook.
We hadden er zoveel dat we de helft hebben gegeten en de andere helft te drogen hebben gelegd. ( dank aan Marcel voor het maken van het droogrek ) De kantarellen zijn al na een dag of 3 a 4 gedroogd en als je ze dan luchtdicht verpakt kun je ze heerlijk gebruiken in pasta’s, sausen etc.
We gaan ons nog wat meer verdiepen in de div. soorten paddestoelen. We hebben wel een goed boek, maar als beginner kun je sommige kenmerken nog niet echt onderscheiden en om dan een evt. risico te gaan lopen, dat zou erg dom zijn.
Voorlopig blijft het bij kantarellen zoeken / eten en als we iets zien waarvan we denken “ volgens mij is deze ook eetbaar “ dan vragen we het aan onze buren die veel meer kennis hebben van “ eetbare paddestoelen “. Kijk ook eens op hun website :  HYPERLINK “http://www.natuurinzweden.web-log.n” www.natuurinzweden.web-log.n
Ev.

poezen1Nadat we al een paar keer paddestoelen waren wezen zoeken met onze buren, die weten welke paddestoelen je in ieder geval wel kunt eten , zijn we zondag voor het eerst samen op pad gegaan. We herkennen ondertussen de kantarellen en de trompetkantarellen dus die gingen we zoeken. Op de jaarmarkt in Nora had ik al een mandje gekocht speciaal voor het meenemen van gezochte paddestoelen en het halen van groentes uit onze tuin.

Het bos staat vol met paddestoelen maar zolang we niet weten of ze giftig zijn of niet laten we die maar staan. Toen we eindelijk tegen de kantarellen aanliepen, hadden we vrij snel een mandje vol. Ze staan echt met bosjes bij elkaar. Erg leuk om te doen en dan nog een avondmaaltje ook.

We hadden er zoveel dat we de helft hebben gegeten en de andere helft te drogen hebben gelegd. ( dank aan Marcel voor het maken van het droogrek ) De kantarellen zijn al na een dag of 3 a 4 gedroogd en als je ze dan luchtdicht verpakt kun je ze heerlijk gebruiken in pasta’s, sausen etc.

We gaan ons nog wat meer verdiepen in de div. soorten paddestoelen. We hebben wel een goed boek, maar als beginner kun je sommige kenmerken nog niet echt onderscheiden en om dan een evt. risico te gaan lopen, dat zou erg dom zijn.

Voorlopig blijft het bij kantarellen zoeken / eten en als we iets zien waarvan we denken “ volgens mij is deze ook eetbaar “ dan vragen we het aan onze buren die veel meer kennis hebben van “ eetbare paddestoelen “.

Ev.

Markt in Kopparberg

Gister zijn we naar de markt in Kopparberg geweest. Eerder hadden we een soortgelijke markt al bezocht in Nora en we waren benieuwd of de markt in kopparberg net zo iets zou zijn. We konden ons op dit uitstapje ook nog nuttig maken door onze buurman en onze twee buurmeisjes een lift te geven. Kopparberg is een half uurtje rijden, maar zoals zoveel bestemmingen hier via 1 lange weg. De routebeschrijving luid ongeveer, aan het eind van onze weg 1e links en na 34 km ben je er. Dit soort markten zijn belangrijke plaatselijke gebeurtenissen. Ze duren 2 dagen en trekken erg veel publiek.
Een erg grote markt.
Zoals we ook al in Nora gemerkt hadden was het parkeren erg goed geregeld. Er waren minstens drie personen bezig met regelen. Na het betalen van 30 kronen fietste er een man voor ons uit en dirigeerde ons naar een vrij plekje. Op die manier word zo’n parkeerplaats werkelijk tot de laatste plek benut. We hebben eerst het kraampje van onze buurvrouw opgezocht, zij verkocht daar onder andere Playmais. Erg leuk kinder speelgoed spul. Daarna verder over de markt gedwaald. Er was een erg groot aantal kramen die precies dezelfde spullen verkochten. Met als toppers de sokken kramen en de snoep verkopers.

Gisteren zijn we naar de markt in Kopparberg geweest. Eerder hadden we een soortgelijke markt al bezocht in Nora en we waren benieuwd of de markt in Kopparberg net zo iets zou zijn. We konden ons op dit uitstapje ook nog nuttig maken door onze buurman en onze twee buurmeisjes een lift te geven. Kopparberg is een half uurtje rijden, maar zoals zoveel bestemmingen hier via 1 lange weg. De routebeschrijving luidt ongeveer, aan het eind van onze weg 1e links en na 34 km ben je er. Dit soort markten zijn belangrijke plaatselijke gebeurtenissen. Ze duren 2 dagen en trekken erg veel publiek.

Een erg grote markt.

Zoals we ook al in Nora gemerkt hadden was het parkeren erg goed geregeld. Er waren minstens drie personen bezig met regelen. Na het betalen van 30 kronen fietste er een man voor ons uit en dirigeerde ons naar een vrij plekje. Op die manier word zo’n parkeerplaats werkelijk tot de laatste plek benut. We hebben eerst het kraampje van onze buurvrouw opgezocht, zij verkocht daar onder andere PlayMais. Erg leuk kinder speelgoed spul. Daarna verder over de markt gedwaald. Er was een erg groot aantal kramen die precies dezelfde spullen verkochten. Met als toppers de sokken kramen en de snoep verkopers.

kopparberg 14
Typisch zweeds snoep.

Maar er is meer.

Maar gelukkig waren er ook andere aardige dingen te zien. Er was een apart deel met meer historische kraampjes. Daar was ook een orkestje en natuurlijk volksdansen, verder ook kraampjes met kunstnijverheid en sieraden. Ook veel handelaren die lokale producten aanboden. Voor de thril-seekers was er ook een kermisgedeelte.

kopparberg 24

Wat viel verder op?

Ten eerste: dat je beter planten op zo’n markt kunt kopen dan in de meeste tuincentra. De keuze was wel niet zo groot maar de kwaliteit was prima. Ten tweede: dat ik in de toekomst wel graag zo’n grill huisje wil hebben. Ten derde: dat ze in Zweden kennelijk geen bezwaar hebben om heel erg lang in de rij te staan voor een broodje hamburger.

Herfst

De herfst is nu echt begonnen.
Sinds gisteren zijn we terug van een tripje naar Nederland. toen we ruim twee weken geleden vertrokken waren de eerste tekenen van het einde van de zomer al te merken. Hier en daar vertoonde een paar boompjes al wat kleur en het paddestoelen seizoen was al van start gegaan.
Tijdens de reis van Nederland naar huis hebben we de overgang naar de herfst versneld kunnen beleven. In Deventer zagen we ook al de eerste kleuren in de bomen komen. Naarmate we noordelijker reisde werden de herfstkleuren intenser. Langs het Vättern meer leek het of de kleuren het meest extreem werden. Hier in Sikfors zijn veel berken hun blaadjes al kwijt. Waarschijnlijk zijn berken altijd het eerst.  Toch er is ook hier nog genoeg moois te beleven. Het is vandaag prachtig zonnig weer. Een bijna kale berk met nog een paar blaadjes lijkt, in het zonlicht tegen een blauwe lucht, wel besprenkeld met goudschilfers.
Onze moestuin lijkt heeft een groeispurt  doorgemaakt. Er lagen drie dikke gourgettes op ons te wachten. Eigenlijk veel te weinig natuurlijk, maar voor ons toch onverwacht. Ook de wortels beginnen op wortels te lijken.
Van het weekend maar eens aan onze buren vragen waar we verder kunnen met onze beginners paddestoel zoek experimenten.

De herfst is nu echt begonnen.

Sinds gisteren zijn we terug van een tripje naar Nederland. Toen we ruim twee weken geleden vertrokken waren de eerste tekenen van het einde van de zomer al te merken. Hier en daar vertoonde een paar boompjes al wat kleur en het paddestoelen seizoen was al van start gegaan. Continue reading “Herfst”

SFI

SFI (Svenska för Invandrare)

Iedere nieuwe inwoner van Zweden kan gratis Zweeds taal-onderwijs volgen, bedoeld om een een basiskennis spreek-, verstaan-, en leesvaardigheid te verkrijgen. In ons kommun word het gegeven in een gebouwtje in Hällefors genaamd Polstjärnan Op dit moment zijn wij de enige Nederlanders. De overige leerlingen komen uit Somalië, Afghanistan,Nigeria en Rusland. De mede leerlingen zijn voornamelijk asielzoekers en zijn verplicht om 5 dagen per week naar school te gaan. Zij moeten binnen drie jaar een diploma halen anders krijgen ze geen verblijfsvergunning.

Wij zijn gestart in groep b, de beginnersgroep, we hadden geen idee wat we konden verwachten en wilden niet te hoog instappen. Groep a is voor mensen die in hun geboorteland nooit hebben leren lezen en schrijven en zij moeten dus eerst het alfabet leren. Na de eerste les hadden we een gesprekje met de beide leraressen en toen is al vlot besloten dat we naar groep c doorkonden.
De lessen zijn leuk, heel divers en interessant om de verhalen van de vluchtelingen te horen. De inzet van Katri en Anne-Karin is geweldig. Het gaat er niet alleen om dat we de taal leren, het is ook de bedoeling dat we iets mee krijgen van de natuur en cultuur van Zweden. Zo zijn er rond pasen, midsommer, kerst etc. speciale lessen.
De lessen zijn iedere dag van 08.30 tot 12.00 uur, wat dus zeker in het begin wel intensief is. Alles gaat in het Zweeds en je kunt dus niet even in het Nederlands vragen: wat bedoel je nu precies of dat begrijp ik niet zo snel. Ondertussen zitten we in de c/d groep, een klas met 12 mensen.

We leren veel en soms denk je “nu snap ik alle vervoegingen“ maar helaas de week erna denk je soms ook “hoe zat dat ook al weer”.  Als we thuis moeten werken verzuimen we wel eens maar over het algemeen gaan we trouw naar school. Ook al heb je soms geen zin, het is erg zinvol. Mensen die uit Nederland komen en gaan werken bij een Zweedse werkgever moeten in het dagelijks leven Zweeds praten en leren het spelenderwijs ( niet perfect, want zij missen dan weer de grammatica ) maar voor ons die dagelijks (bijna) alleen maar Nederlands spreken is het een goede stok achter de deur om ons met de taal bezig te blijven houden.


Midsommar

Op de vrijdag die het dichtst bij 21 juni ligt word “ Midsommar “ gevierd.

Het is een nationale feestdag en er word gedansd en gezongen rond de “midsommarstång”.
Velen maar voornamelijk de kinderen, hebben een zelf gevlochten bloemenkrans op hun hoofd.

Wij zijn eerst naar de viering in Hällefors geweest. Hier waren niet zo heel veel mensen want het regende behoorlijk. Daarna door gegaan naar Grythyttan, deze viering begon 1 1/2 uur later zodat we die ook konden meemaken. Gelukkig was het toen droog en kwam de zon af en toe tevoorschijn. Dit was erg gezellig en na een hele middag zingen kenden we de liedjes en de erbij horende dansjes bijna uit ons hoofd. Paul heeft hier een filmpje van gemaakt.