Sint Maarten

Vanavond om een uur of zeven werd er geklopt op de deur ( door de vorst doet de deurbel het niet ) en toen we open deden werden we toegezongen en zagen we vrolijke lampionnen.
Bij ons in het dorp in Nederland werd er niet aan Sint Maarten gedaan dus half november een speciaal feestje deed bij ons geen belletje rinkelen. De liedjes waren in het Zweeds maar gelukkig verstonden we wel Sint Maarten en toen 11 november. De kinderen waren helemaal trots op hun zelf gemaakte lampionnen en natuurlijk ook blij met de gekregen snoepjes.
Ik heb meteen maar even opgezocht wat Sint Maarten nu precies is en dit is de oorsprong in het kort.
Heel vroeger (in het jaar 316) leefde er in Hongarije een man, genaamd Martinus. Hij was een ridder in dienst van de koning. Toen hij met een groep soldaten naar Frankrijk reisde was het  heel koud en slecht weer. De mannen waren te paard en wilden zo snel mogelijk naar de volgende stad gaan. Alle mannen behalve Maarten zetten er flink de vaart in. Maarten reed rustig verder, hij spaarde zijn paard. Het weer werd steeds slechter en Maarten kwam in een sneeuwstorm terecht.
Toen Maarten eindelijk bij de stadspoort aankwam, trof hij er een man aan die in lompen gekleed was. Deze man had het erg koud en zou de nacht zo niet overleven. Maarten zag dat en scheurde zijn eigen warme mantel in tweeën. Een helft gaf hij aan de man, de andere helft hield hij zelf.
In die nacht had Maarten een droom. Hij zag Christus met zijn halve mantel om. Dit maakte zoveel indruk, dat Maarten het leger vaarwel zei en zich geheel wijdde aan de kerk. Hij werd duiveluitdrijver en later zelfs bisschop van Tours (Frankrijk). OP 11 november 397 overleed hij en werd Tours een soort bedevaartoord. Hij werd al snel heilig verklaard, er werden kerken naar hem genoemd en op zijn sterfdag werd het Sint-Maartensfeest in het leven geroepen.
Het Sint Maartenfeest begon als een feestdag binnen de kerk. Later gingen arme mensen op 11 november bij boerderijen langs. Hier was rond deze tijd vaak volop eten omdat er net was geslacht en geoogst. Zo kregen ze wat extra’s voor de winter. Nog later werd het een echt kinderfeest, de kinderen maken lampionnen en gaan als het donker is in optocht langs de huizen en aan de deur zingen ze liedjes. In ruil hiervoor krijgen ze snoep of fruit.
We weten dat 13 december de dag is van de viering van Sankta Lucia.
Hier werden we vorig jaar door verrast maar nu “zijn we er klaar voor”.
ev.

sintmaarten3Vanavond om een uur of zeven werd er geklopt op de deur ( door de vorst doet de deurbel het niet ). Toen we open deden werden we toegezongen en zagen we vrolijke lampionnen.

Bij ons in het dorp in Nederland werd er niet aan Sint Maarten gedaan, dus half november een speciaal feestje deed bij ons geen belletje rinkelen. De liedjes waren in het Zweeds maar gelukkig verstonden we wel Sint Maarten en toen 11 november. De kinderen waren helemaal trots op hun zelf gemaakte lampionnen en natuurlijk ook blij met de gekregen snoepjes.

Ik heb meteen maar even opgezocht wat Sint Maarten nu precies is en dit is de oorsprong in het kort.

Heel vroeger (in het jaar 316) leefde er in Hongarije een man, genaamd Martinus. Hij was een ridder in dienst van de koning. Toen hij met een groep soldaten naar Frankrijk reisde was het  heel koud en slecht weer. De mannen waren te paard en wilden zo snel mogelijk naar de volgende stad gaan. Alle mannen behalve Maarten zetten er flink de vaart in. Maarten reed rustig verder, hij spaarde zijn paard. Het weer werd steeds slechter en Maarten kwam in een sneeuwstorm terecht.

Toen Maarten eindelijk bij de stadspoort aankwam, trof hij er een man aan die in lompen gekleed was. Deze man had het erg koud en zou de nacht zo niet overleven. Maarten zag dat en scheurde zijn eigen warme mantel in tweeën. Een helft gaf hij aan de man, de andere helft hield hij zelf.

In die nacht had Maarten een droom. Hij zag Christus met zijn halve mantel om. Dit maakte zoveel indruk, dat Maarten het leger vaarwel zei en zich geheel wijdde aan de kerk. Hij werd duiveluitdrijver en later zelfs bisschop van Tours (Frankrijk). OP 11 november 397 overleed hij en werd Tours een soort bedevaartoord. Hij werd al snel heilig verklaard, er werden kerken naar hem genoemd en op zijn sterfdag werd het Sint-Maartensfeest in het leven geroepen.

Het Sint Maartenfeest begon als een feestdag binnen de kerk. Later gingen arme mensen op 11 november bij boerderijen langs. Hier was rond deze tijd vaak volop eten omdat er net was geslacht en geoogst. Zo kregen ze wat extra’s voor de winter. Nog later werd het een echt kinderfeest, de kinderen maken lampionnen en gaan als het donker is in optocht langs de huizen en aan de deur zingen ze liedjes. In ruil hiervoor krijgen ze snoep of fruit.

We weten dat 13 december de dag is van de viering van Sankta Lucia. Hier werden we vorig jaar nog door verrast maar nu “zijn we er klaar voor”. Je hoort het wel tegen die tijd.

ev.

Telefonische verkoop in Zweden

Niemand houd er echt van, die opdringerige telefoontjes, op momenten dat het niet echt schikt, waarbij ze je een aanbieding doen waar je totaal geen interesse in hebt.

“Mag ik u dan vragen waarom u geen interesse heeft.”  “Nee dat mag je niet vragen.”

Maar goed, dat heb je hier in Zweden dus ook: telefonische verkooppraatjes. Maar dan toch net weer even anders. Net even met een Zweedse twist.

Ten eerste gebruikt men hier zelden afgeschermde nummers. In Nederland kon ik er vrijwel zeker van zijn dat een afgeschermd nummer telefonische verkoop betekende. Het tweede en veel belangrijkere verschil is dat ze hier in Zweden echte verkopers hebben voor dit werk. Dus niet iemand die een scriptje aan de telefoon afdraait maar iemand die echt zijn of haar best doet.

In de eerste maanden dat we hier in Zweden woonden kreeg ik bijvoorbeeld eens een telefoontje van een mevrouw die ik echt niet verstond. In het begin nam ik meestal aan dat die telefoontjes heel belangrijk waren, de gemeente of de belastingdienst ofzo. Dus gebruikte ik de eerste zin die we leerden “Talar du Engelska?” “Spreekt u engels?”. Dat deed ze dus niet. Maar ze zou een collega gaan zoeken die wel Engels sprak. Op de achtergrond kon ik het gerommel in het kantoor horen en na een aantal minuten kwam er een jongen aan de lijn die goed Engels sprak. Het bleek erom te gaan of we een abonnement wilden op het digitale televisie pakket van Boxer. Zoveel moeite doen ze dus hier.

Fast forward een paar maanden later. De telefoon gaat, niet afgeschermd nummer, “Med Paul”.

Een aardige mevrouw informeert of we al aan pensioenverzekering hebben gedacht en of ze daar anders even met mij over zou mogen praten. Ik antwoord dat we hier pas 3/4 jaar wonen en dat we daar nog niet aan toe zij gekomen,  maar dat dat volgend jaar wel komt. “Maar wat spreek je dan al goed Zweeds” zegt ze tegen mij. “Ach ik doe m’n best” zeg ik nonchalant. Of ze dan volgend jaar nog eens mag terug bellen. Ja hoor tuurlijk mag ze dat. Als ze dan weer van die complimentjes maakt nemen we misschien zelfs wel een pensioenverzekering.

Conclusie? Telefonische verkoop hoeft niet irritant te zijn en ten tweede met die taal gaat het wel lukken met ons.

Paul

De eerste sneeuw en Dubbdäck

Dubbdäck
Dubbdäck

Gisteravond is het begonnen te sneeuwen. Het zijn maar kleine vlokjes, maar het gaat gestaag door. Het sneeuwt vandaag nog steeds en het vriest een graad of 3, daarom blijft het nu nog liggen.

Volgende week is de voorspelling weer +2 graden dus ik denk niet dat deze sneeuw “de winter haalt”. Ik hoorde trouwens van iemand dat over het algemeen de eerste 2 echte sneeuwbuien nooit lang blijven liggen, dat is voorbehouden aan de derde. We gaan het mee maken.

Gelukkig hebben we vorige week bij de garage de RAV4 zomerbanden omgewisseld voor winterbanden. Wij hebben nu dubbdäck. Je noemt ze ook wel spijkerbanden maar het is eigenlijk niet meer dan een band met een heleboel kleine metalen “uitsteekseltjes’.

In Zweden zijn winterbanden verplicht van 1 december tot 1 april, maar je mag vanaf 1 okt. al op dubbdäck rijden. Begin oktober was er hier al nachtvorst en daarna zagen we steeds meer buren hun banden omwisselen.Wij dus pas vorige week.

Het was wel even wennen, want er lag nog geen sneeuw / ijs en dan maken de banden een heel hard geluid. Je hebt de neiging om langzaam te gaan rijden zodat er wat minder lawaai is. Maar wel een veilig idee want voor je het weet ligt er weer veel sneeuw en ijs en we weten na vorig jaar hoe het rijden op ijs weggetjes  kan zijn. Gelukkig niets gebeurd maar wel eng.

Volgens Michelin is ijs twee keer zo glad als sneeuw, sneeuw twee keer zo glad als een natte weg en een natte weg twee keer zo glad als een droge weg. Wij zijn dus klaar voor “de winter”.

Nog wel grappig om even te vermelden, de opslag van de banden bij de garage + het verwisselen van de banden / uitbalanceren koste omgerekend zo’n € 18,50. ( Voor dit bedrag kun je toch niet je banden in en uit de kelder sjouwen en dan bij ongeveer 0 graden 4 banden verwisselen ? )

Zag nog even dit berichtje : Politie haalt Zweed met spijkerbanden van de weg.

ev.

Trick or treat in Zweden

Halloween.
31 okt. is het Halloween, dat weten we allemaal want dat zie je in de winkels, leest het in de kranten, ziet het op tv etc.
Vanavond om 18.00 werd er bij ons op de deur gebonsd. Paul deed open en zag 2 tieners op paarden, gesmincked en verkleed als heksen en die riepen: bus eller godis.
Het grappige hierbij is dat je alijd de Engelse uitdrukking Trick or Treat hoort ( kattenkwaad of tractatie ), maar in Zweden heet het dus bus eller godis.
We wisten niet wat bus betekende, maar de boodschap kwam wel over. De tekst stond ook op de paardendekens.
Gelukkig hadden we snoep in huis en gingen de dametjes weer tevreden weg.
Een leuke site over Halloween:
http://users.telenet.be/HappyHalloween/Oorsprong.html
ev.

halloween2Vanavond om 18.00 werd er bij ons op de deur gebonsd. Paul deed open en zag 2 tieners op paarden, gesmincked en verkleed als heksen en die riepen: “bus eller godis”.

In Nederland hoorden we dan nog de Engelse uitdrukking Trick or Treat  ( kattenkwaad of tractatie ), maar in Zweden heet het dus bus eller godis.

We wisten niet wat “bus” betekende, maar de boodschap kwam wel over. De tekst stond ook op de paardendekens.

Gelukkig hadden we snoep in huis en gingen de dametjes weer tevreden weg en wij hebben weer wat zweeds geleerd. “Bus eller Godis” dus.

Een leuke site over Halloween

ev.

Goedkope Nicolaas

De mand die we kochten
De mand die we kochten.

Billiga (goedkope) Nicklas is een winkel in Hällefors die ongeveer een combinatie is van Xenos,  Scapino, Praxis, Aldi en natuurlijk de Action.

De winkel is alleen op zaterdag en zondag open maar waarschijnlijk de best lopende zaak in het dorp. Voor velen is het een vast weekend uitje om even te gaan snuffelen bij Nicklas

Het is er een beetje een rommeltje, maar soms vindt je er precies wat je nodig hebt. Als je echt iets leuks ziet, moet je er meteen meer van kopen want vaak zijn de spullen er het volgende weekend niet meer.

Gisteren zijn we er weer even geweest.  We moesten nog even naar de supermarkt en dan loop je ook even bij de Billiga binnen.De naam is goed, want de spullen zijn goedkoop maar helaas hebben we ook al wel meegemaakt dat “ goedkoop duurkoop is “.

Helaas waren de spullen die we wilden kopen, brandgel en kattenbak grid, er niet, maar zoals altijd ga je toch niet met lege handen naar huis.We hebben o.a. leuke stof gekocht om de stoel in Paul’s kantoor opnieuw te bekleden, een mooie rieten mand ( voor een extra houtvoorraadje naast de kachel ) en een adventskalender ( met achter ieder vakje een chocolaadje ).

Blijft toch een leuk mini-uitje, zeker met het miezerige weer van gisteren waarbij je niet echt veel in de tuin kunt doen.

ev.

Elanden jacht

Älgjakt.

Vorige week maandag ( 12 oktober ) om 07.00 uur is in onze regio de elandenjacht weer begonnen. Het begin van het seizoen verschilt per provincie en is ook afhankelijk van wat voor licentie je hebt.  Om een vergunning te krijgen moet je wel eerst een gedegen opleiding volgen. Hier kan je daar wat info over vinden.

De jagers gaan meestel in groepen en hebben honden. De honden zoeken de elanden en gaan dan als een gek blaffen. De elanden schrikken daar niet echt van en de jagers weten dan “waar ze moeten zijn”. Hier een youtube filmpje. Hoe dit dan meestal afloopt hoef ik waarschijnlijk niet te vertellen

Wat wij ervan merken ? Overal in het bos hangen plastic linten aan de bomen en deze markeren het “schiet gebied”. We gaan in de schemering en in het donker niet meer het (donkere) bos in. Als je ‘s avonds naar buiten gaat, dan doe je je gele reflecterende jasjes aan. Hoor je veel hondengeblaf, bedek dan je oren want daarna komen de schoten.

Op school kregen we een film te zien over de jacht. Had voor mij niet gehoeven, maar oké.

Ik heb een paar filmpjes met elanden gevonden die wel iedereen wel durft te bekijken.

ev.

Sofia Karlsson in Sikfors Herrgård

sofia Gisteravond kwam Sofia Karlsson met haar band naar Sikfors Herrgård.

Dit was een try-out van hun nieuwe toernee, Söder om Kärleken, die vandaag begint. Hier vind je wat meer over Sofia.

We waren erg benieuwd want wij hadden nog nooit van Sofia gehoord. Ze spelen Zweedse “volksmuziek” en ballades.

We werden om 18.00 door Uta, Oscar en vrienden verwelkomt met soep en broodjes.

Er waren ongeveer 70 personen. Om 19.00 begon het optreden boven in de conferentieruimte die voor deze avond leeg gemaakt was. Boven waren niet genoeg stoelen dus moesten mensen hun stoel vanuit de eetkamers beneden meenemen. Dit illustreert de ongedwongen sfeer van de avond. Het was iets groter dan een huiskamerconcert, maar had dezelfde sfeer. Sofia noemde het zelf voor de grap “een openbare repetitie”.

Het optreden was vanaf het begin tot het eind helemaal geweldig. Wat een energie en een vrolijkheid straalden ze uit. Niets ten nadele van de rest, maar ik was helemaal onder de indruk van de violiste, Emma Reid.

Paul heeft alles gefilmd, maar dit mag helaas alleen maar “intern” gebruikt worden, dus deze keer geen you-tube filmpje. Om dat leed te verzachtten dan maar het promotie  filmpje dat we dit voorjaar voor sikfors Herrgård maakte.

Ev.

.

Kindla Naturreservat

Kindla Naturreservat
Vandaag was een echte buiten dag, vanmorgen om tien uur vertrokken we met onze buren naar het
Kindla Naturreservat. We zouden hier gaan wandelen en barbequen.
HYPERLINK “http://www.hellefors.se/kommunen/turismen/sevard_eng.asp” http://www.hellefors.se/kommunen/turismen/sevard_eng.asp
Gelukkig hebben zij sinds kort een grote auto, dus konden we, met z’n 7’en, in 1 auto.
Het is een dik half uur rijden.
Wij waren hier nog nooit geweest en waren weer eens onder de indruk van al het natuurschoon tijdens de rit. Vanaf de parkeerplaats is het 1,2 km. lopen naar de uitkijktoren. Je loopt over heel smalle paadjes waarbij je regelmatig struikelt over de boomstronken, je af en toe door de modder moet en je over gladde planken moet schuivelen die over moerassige ondergrond liggen.
De heenweg was een hele klim, maar erg leuk.
Eenmaal boven zijn we natuurlijk eerst bovenop de uitkijktoren geweest. Het was mooi weer, koud en hellder, en we hadden dan ook een prachtig uitzicht. Maar toen………… Normaal gesproken ligt er bij iedere vuurplaats hout. Wat je gebruikt moet je ook weer aanvullen, er ligt een bijl, een zaag en in het bos is er genoeg hout. Helaas voor ons lag er vandaag niks. Opzich niet zo erg, gewoon sprokkelen, maar alles was erg nat en het duurde dan ook een flinke tijd voor we een lekker vuurtje hadden. Toen konden de worstjes, de sesamnuggets, de ananas, de broodjes, de röstirondjes, de bananen en de potten thee eindelijk verwarmd en gegeten worden. Heerlijk. Verder lekker gekletst en de kinderen hebben zich ook prima vermaakt. Om 16.00 moesten we weer naar huis want Maaike en Tom kregen vanavond bezoek uit Nederland. Dus alles opgeruimd, wat hout voor de volgende bezoekers neergelegd en het hele pad weer terug, maar nu naar beneden. Behalve dat Paul 1 keer is gevallen, hij wilde te snel vooruit lopen om van ons een foto te maken, zijn we weer veilig bij de auto aangekomen. We zijn nu weer thuis en genieten nog “rozig” na van deze heerlijke dag.
Ev.

kindla7Vandaag was een echte buiten dag, vanmorgen om tien uur vertrokken we met onze buren naar het Kindla Naturreservat. We zouden hier gaan wandelen en barbequen.

Gelukkig hebben zij een grote auto, dus konden we, met z’n zevenen, in 1 auto.

Het is een dik half uur rijden. Wij waren hier nog nooit geweest en waren weer eens onder de indruk van al het natuurschoon tijdens de rit. Vanaf de parkeerplaats is het 1,2 km. lopen naar de uitkijktoren. Je loopt over heel smalle paadjes waarbij je regelmatig struikelt over de boomstronken, je af en toe door de modder moet en je over gladde planken moet schuivelen die over moerassige ondergrond liggen. De heenweg was een hele klim, maar erg leuk. Eenmaal boven zijn we natuurlijk eerst bovenop de uitkijktoren geweest. Het was mooi weer, koud en helder, en we hadden dan ook een prachtig uitzicht.

Maar toen………… Normaal gesproken ligt er bij iedere vuurplaats hout. Wat je gebruikt moet je ook weer aanvullen, er ligt een bijl, een zaag en in het bos is er genoeg hout. Helaas voor ons lag er vandaag niks. Opzich niet zo erg, gewoon sprokkelen, maar alles was erg nat en het duurde dan ook een flinke tijd voor we een lekker vuurtje hadden. Toen konden de worstjes, de sesamnuggets, de ananas, de broodjes, de röstirondjes, de bananen en de potten thee eindelijk verwarmd en gegeten worden. Heerlijk. Verder lekker gekletst en de kinderen hebben zich ook prima vermaakt. Om 16.00 moesten we weer naar huis want Maaike en Tom kregen vanavond bezoek uit Nederland. Dus alles opgeruimd, wat hout voor de volgende bezoekers neergelegd en het hele pad weer terug, maar nu naar beneden. Behalve dat Paul 1 keer is gevallen, hij wilde te snel vooruit lopen om van ons een foto te maken, zijn we weer veilig bij de auto aangekomen. We zijn nu weer thuis en genieten nog “rozig” na van deze heerlijke dag.

Ev.

Hert in de tuin.

Hert in de tuin.
Dat de herten door onze tuin lopen weten we, maar we hadden ze dit najaar nog niet gezien. Herten zijn gek op alle koolsoorten en dat hebben we gemerkt ook, onze spruitjes zijn tot op de grond toe opgegeten. Volgend jaar moeten we maar iets gaan doen met gaas.
Vanmorgen stonden er 2 vlak bij de voordeur. Wat een prachtige diertjes. Helaas, zodra ze bewegingen zien of horen, gaan ze ervandoor.
Paul heeft nog net op tijd een “kontje” kunnen vastleggen .
Vanavond liep ik naar de schuur en daar stonden er weer 2.
Dit blijft toch wel heel bijzonder.
Ev.

Dat de herten door onze tuin lopen weten we, maar we hadden ze dit najaar nog niet gezien. Herten zijn gek op alle koolsoorten en dat hebben we gemerkt ook, onze spruitjes zijn tot op de grond toe opgegeten. Volgend jaar moeten we maar iets gaan doen met gaas.

Vanmorgen stonden er 2 vlak bij de voordeur. Wat een prachtige diertjes. Helaas, zodra ze bewegingen zien of horen, gaan ze ervandoor.

Paul heeft nog net op tijd een “kontje” kunnen vastleggen .

Vanavond liep ik naar de schuur en daar stonden er weer 2.

Dit blijft toch wel heel bijzonder.

Ev.

ree

Lekker eten in Grythyttan

Grythyttan is ligt niet ver van waar wij wonen. Nou ja niet ver, 20 minuten rijden vinden we hier niet ver. Grythyttan is een onderdeel van de gemeente Hällefors.
Naat het prachtige lijsteen dat er gevonden word, is Grythyttan vooral bekend als een belangrijk culinair centrum in Zweden.
Een voorbeeld van die culinaire traditie is het måltidens hus. Het måltidens hus is gevestigd in het gebouw dat tijdens de wereldtentoonstelling van Sevillia in 1992 onderdeel van het Zweedse paviljoen was.
In het Måltidenshus is een restaurant een winkeltje en de vvv te vinden. Daarnaast is er ook nog het grootste kookboeken museum van zweden gevestigd.
En in dat måltidenshus was er vandaag van alles te doen op het gebeid van voedsel. Er waren kook workshops, wijn proeverijen en ook een kleine beurs waar diversen fabrikanten van lokale producten zich presenteerde. Kleinschalig gezellig en lekker.
Wij vertrokken met een paar potjes speciale honing, een stukje bredjo blå kaas, een erg lekkere tapenade, heerlijke azijndressing, en een gerookte regenboog forel. En  ik heb ook nog een tijdje zitten snuffelen in prachtige kookboeken. Het was dus weer een leuke dag hier.

grythyttan (1)Grythyttan is ligt niet ver van waar wij wonen. Nou ja niet ver, 20 minuten rijden vinden we hier niet ver. Grythyttan is een onderdeel van de gemeente Hällefors.

Naast het prachtige lijsteen dat er gevonden word, is Grythyttan vooral bekend als een belangrijk culinair centrum in Zweden. Een voorbeeld van die culinaire traditie is het måltidens hus. Het måltidens hus is gevestigd in het gebouw dat tijdens de wereldtentoonstelling van Sevillia in 1992 onderdeel van het Zweedse paviljoen was.

In het Måltidenshus is een restaurant, een winkeltje en de vvv te vinden. Daarnaast is er ook nog het grootste kookboeken museum van Zweden gevestigd. Als we Nederlanders op visite hebben is het Måltidens Hus meestal wel een vaste stop tijdens een rondtour.

In dat måltidenshus was er vandaag extra veel te doen op het gebied van voedsel. Er waren kook workshops, wijn proeverijen en ook een kleine beurs waar diversen fabrikanten van lokale producten zich presenteerden. Naast voedsel waren er ook stalletjes met kunstnijverheid en was ook onze buurvrouw er met een PlayMais workshop. Kleinschalig,  gezellig en vooral ook lekker.

Wij vertrokken met een paar potjes speciale honing, een stukje bredjo blå kaas, een erg lekkere tapenade, heerlijke azijndressing, en een gerookte regenboog forel. Verder heb  ik ook nog een tijdje zitten snuffelen in prachtige kookboeken. Het was dus weer een leuke dag hier.